TBE – Tekenencefalitis

Vaccin beschikbaar! Bekende gebieden: Sallandse Heuvelrug, Utrechtse Heuvelrug, Twente, Achterhoek, Terschelling, Zandvoort en Ermelo. TBE kan in heel Nederland in lokale haarden voorkomen.

Type verwekker: Virus. Voorkomen in teken (NL): <0,1%.

Symptomen

Koorts, hoofdpijn, hersenvliesontsteking, nekstijfheid.

Incubatietijd

7–14 dagen, vaak in twee fasen (eerst griep, daarna neurologisch).

Overdracht

TBE-virus, direct bij de beet overgedragen: het virus zit in het tekenspeeksel en gaat binnen minuten over. Snel verwijderen voorkomt wél Lyme, maar níét TBE. Daarnaast kan het virus ook via rauwmelkse producten (ongepasteuriseerde melk, kaas of yoghurt van besmette geiten, schapen of koeien) worden overgedragen.

Behandeling

Geen antivirale behandeling; alleen ondersteunende zorg. Vaccinatie (3 prikken) beschermt wel.

Naar de huisarts

Bij koorts met hoofdpijn, nekstijfheid, verwardheid of verlammingsverschijnselen na bosbezoek.

Houd de noemer in gedachten: in gebieden waar het virus is gevonden draagt naar schatting ongeveer 1 op de 1.500 teken TBE-virus — veel zeldzamer dan Borrelia (~1 op 5). Sinds 1 maart 2025 is TBE meldingsplichtig (groep C); de cijfers over 2023 en 2024 berusten op vrijwillige melding. Volgens de LCI-richtlijn zijn tussen 2016 en juni 2024 23 patiënten gemeld die TBE in Nederland opliepen. Bekende gebieden: Sallandse en Utrechtse Heuvelrug, Twente, Achterhoek, Terschelling, Zandvoort en Ermelo — maar TBE kan in heel Nederland in lokale haarden voorkomen.

Risico per provincie

Hoogste ziektespecifieke klasse: Sterke aanwijzing (Overijssel, Gelderland, Utrecht).

Dit is voorlichting en geen medisch advies. Alle tekenbeetziekten