← Terug naar de TekenRisicoKaart

Tekenwerende middelen voor particulieren en beroepsgroepen

Laatst bijgewerkt: 18 november 2026

Wie een tekenwerend middel gebruikt en waarom, verschilt per groep. Particulieren komen in hun vrije tijd in het groen; sommige beroepsgroepen werken er dagelijks. Hieronder staat per groep algemene informatie. Er volgt geen persoonlijke productkeuze: het etiket van uw eigen product is leidend.

Particulieren

Algemeen

  • Voor iedereen die in de vrije tijd in het groen komt, bijvoorbeeld bij wandelen, tuinieren, kamperen, sporten of spelen in bos, duin, heide of hoog gras.
  • Een middel is één van de maatregelen. Blijf daarnaast op de paden, draag bedekkende kleding en controleer uzelf en anderen na het buitenzijn.

Bronnen: RIVM — Tekenbeten voorkomen; Stichting Tekenbeetziekten; Lymevereniging

Middelen voor op de huid en de kleding

  • Particulieren gebruiken vooral middelen voor op de huid, met DEET, icaridine, IR3535 of citriodiol. U smeert of sprayt ze op de onbedekte huid, zoals onderbenen en armen.
  • Sommige middelen mogen volgens het etiket ook op kleding, zoals schoenen en broekspijpen. Er is ook kleding met permethrin te koop; volg dan het was- en gebruiksvoorschrift op het etiket.

Bronnen: Waarzitwatin (RIVM) — Anti-tekenmiddel; Waarzitwatin (RIVM) — Pyrethroïden (permethrin)

Het etiket

  • Op het etiket staat voor wie het middel is toegelaten, vanaf welke leeftijd, hoe vaak per dag en waar u het aanbrengt.
  • Een toegelaten middel heeft een toelatingsnummer op het etiket. Dat nummer kunt u controleren in de toelatingendatabank van het Ctgb.
  • Voor nieuwe toelatingen van middelen met DEET, icaridine of IR3535 gelden sinds 2026 strengere voorschriften. Wat vroeger gold, hoeft niet te gelden voor een nieuw product.

Bronnen: Ctgb — Toelating en gebruik (toelatingendatabank); Ctgb — Wijzigingen toelatingsvoorwaarden insectwerende middelen (2026); NVWA — Veilig gebruik van biociden

Kinderen

  • Kijk op het etiket vanaf welke leeftijd het middel geschikt is. Kinderen krijgen makkelijker te veel binnen.
  • Sla bij jonge kinderen het gebied rond neus, mond en ogen en de handjes over, laat ze zichzelf niet insmeren en bewaar het middel buiten hun bereik.

Bron: Waarzitwatin (RIVM) — Anti-tekenmiddel

Zwangerschap en borstvoeding

  • Middelen met DEET of icaridine worden tijdens de zwangerschap vaak afgeraden, omdat niet voldoende is aangetoond dat ze dan veilig zijn. Het RIVM noemt middelen met citriodiol of IR3535 als mogelijkheid.
  • Bij borstvoeding smeert u geen middel op de borsten en wast u uw handen voor het voeden.
  • Bespreek vragen hierover met uw apotheek of huisarts.

Bron: Waarzitwatin (RIVM) — Anti-tekenmiddel

Beroepsgroepen met verhoogd risico

Algemeen

  • Wie voor het werk vaak in het groen is, loopt meer kans op tekenbeten. Voorbeelden zijn boswachters, groenbeheerders, hoveniers, agrariërs, militairen en natuuronderzoekers.
  • In een onderzoek van Stigas uit 2017 onder werkenden in bos, natuur en landschap had 77% van de deelnemers ooit een tekenbeet tijdens het werk opgelopen.

Bronnen: RIVM en NVAB — Multidisciplinaire richtlijn Arbeid en lymeziekte; Stigas — Onderzoek preventie tekenbeten sector bos, natuur en landschap (2017)

Kleding met permethrin

  • Voor werk in het groen wordt vaak beschermende werkkleding gebruikt die met permethrin is behandeld. Stigas noemt beschermende kleding als persoonlijk beschermingsmiddel.
  • Behandelde kleding beschermt niet volledig. Stigas noemt daarnaast een anti-tekenmiddel op de onbedekte huid, gesloten en huidbedekkende kleding en tekencontroles bij werkonderbrekingen en na het werk.
  • Was behandelde kleding volgens het wasvoorschrift. Wie lang en vaak behandelde kleding draagt, krijgt over langere tijd meer blootstelling; zie het stapeleffect onder Verkeerd gebruik en gevaren.

Bronnen: Stigas — Veilig en gezond werken in een omgeving met teken; Waarzitwatin (RIVM) — Pyrethroïden (permethrin)

Verantwoordelijkheid van de werkgever

  • Volgens de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) zorgt de werkgever voor veilig en gezond werk. Het risico op tekenbeten hoort in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), met maatregelen om het te beperken.
  • De werkgever stelt de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals beschermende kleding en een anti-tekenmiddel, kosteloos ter beschikking en geeft voorlichting en instructie over het gebruik.
  • Werknemers volgen die instructies en gebruiken de verstrekte middelen zoals bedoeld. Vragen over gezondheid en werk kunnen zij bespreken met de bedrijfsarts.

Bronnen: RIVM en NVAB — Multidisciplinaire richtlijn Arbeid en lymeziekte; Stigas — Veilig en gezond werken in een omgeving met teken

Voorlichting door Stigas

  • Stigas is de preventiedienst voor de agrarische en groene sector. Stigas geeft voorlichting over veilig en gezond werken in een omgeving met teken.
  • Daarin staan onder meer het herkennen van teken, de risico's, de maatregelen, het verwijderen van teken en wat u noteert na een tekenbeet tijdens het werk.

Bronnen: Stigas — Veilig en gezond werken in een omgeving met teken; Stigas — Arbocatalogus Groen (werken met teken)

Middelen alleen voor professionals

  • Op het etiket en in de toelatingendatabank van het Ctgb staat voor welke gebruikers een middel is toegelaten. Sommige middelen mogen alleen door professionele gebruikers worden gebruikt.
  • Particulieren mogen zo'n middel niet gebruiken, ook niet als het te koop wordt aangeboden. Voor professionele gebruikers kunnen extra voorschriften gelden, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen.

Bronnen: Ctgb — Toelating en gebruik (toelatingendatabank); NVWA — Veilig gebruik van biociden

Geen persoonlijke productkeuze

  • Deze indeling is algemene informatie per groep. Zij noemt geen merken en helpt niet bij het kiezen van een product voor uzelf, uw kind of uw medewerkers.
  • Particulieren kunnen vragen bespreken met hun apotheek of huisarts; werkgevers en werknemers met de arbodienst of bedrijfsarts.
Pdf voorbereiden…
GebruiksvoorwaardenDisclaimerPrivacyverklaringPrivacyverklaring GezondheidsgegevensCookiebeleidTransparantieverklaringToegankelijkheidsverklaringVerwerkingsregisterGegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA)
Logo van Dominic Smith Advies© 2026 Dominic Smith Advies. Alle rechten voorbehouden.